Gusül konusunda akla takılan küçük ama sık sorulan sorular var. Saç boyası engel mi, diş dolgusu ne olacak, saçım örgülüyse çözmem gerekir mi? Aşağıda bunları Hanefi mezhebine göre, mümkün olduğunca sade anlatmaya çalıştım. Hükümleri Diyanet Fetva Kurulu ve TDV İslâm Ansiklopedisi gibi kaynaklarla da karşılaştırdım.
Yatakta ıslaklık görürsek gusül gerekir mi?
Karı koca aynı yatakta yatıp uyanıyor, ikisi de ihtilam olduğunu hatırlamıyor ama yatakta meni gibi bir yaşlık görüyorlar. Yatakta başka kimse yatmamış ve ıslaklığın kime ait olduğunu gösteren bir işaret de yok. Bu durumda ikisinin de ihtiyaten gusletmesi gerekir.
Âdeti biten kadın yıkanmadan ilişkide bulunabilir mi?
Bu konuda mezhepler ayrılıyor. Şafii ve Maliki mezheplerine göre kadın önce gusletmeli. Hanefilerde hüküm şarta bağlı. Âdet en uzun süre olan on güne ulaşıp kan kesilmişse, yıkanmadan ilişki caizdir. Kan kadının alışılmış âdet süresinin sonunda kesilmişse, üzerinden bir namaz vakti geçtikten sonra caiz görülür. Yine de gusledip öyle ilişkiye girmek daha uygundur.
Bir de şu var. Kadın yıkanmadan ilişkide bulunursa, ayrıca ikinci bir guslü gerekmez. Bir gusül ikisini de karşılar.
Kadın gusülde cinsel organının içini de yıkamalı mı?
Hayız, nifas ya da cünüplük sonrası gusülde cinsel organın dış kısmının yıkanması gerekir. İç kısmını yıkamak farz değildir, bunun için parmağı içeri sokmaya gerek yoktur.
Saç boyası gusle engel mi?
Engel olup olmadığı boyanın cinsine bağlı. Diyanet Fetva Kurulu’na göre kına, jöle ve deri ya da saç üzerinde tabaka oluşturmayan boyalar abdest ve gusle engel olmaz. Suyun saça ve deriye ulaşmasını engelleyen bir tabaka yapıyorsa engeldir ve guslden önce çıkarılması gerekir.
Günümüzdeki bütün boyaların tabaka yaptığını söyleyen kaynaklar da var. Ama hangi ürünün tabaka oluşturduğu konusunda kesin bir cevap yok, bunu ürünü bilen uzmanlara sormak gerekiyor. Emin değilseniz kına gibi suyu geçiren bir ürün seçmek işi kolaylaştırır.
Diş dolgusu ve kaplama gusle engel olur mu?
Hayır. Tedavi amacıyla yapılan dolgu, kaplama, tel ve sabit protezler abdest ve gusle engel olmaz. Hanefi imamlarından Ebu Hanife, Ebu Yusuf ve İmam Muhammed bu konuda aynı fikirde. Sonradan çıkarılıp takılan hareketli protezler ise ağız yıkanırken çıkarılmalıdır.
İmamlar arasındaki ayrılık dolguda değil, altın kullanımında. Bu görüş farkı Arfece b. Es’ad’ın hadisesine dayanıyor. Cahiliye döneminde Külâb Savaşı’nda burnunu kaybeden Arfece gümüşten bir burun yaptırmış, burun kokunca Hz. Peygamber ona altından bir burun yaptırmasını söylemiş. Olay Ebû Dâvûd, Tirmizî ve Nesâî’de geçiyor. İmam Muhammed bu olaya dayanarak zaruret halinde altın diş yaptırmayı caiz görmüş. Ebu Hanife ise erkekler için altın dişi mekruh saymış.
Saç örgülüyse çözmek gerekir mi?
Kadının örgülü saçını çözmesi gerekmez. Suyu saç diplerine ulaştırması yeterlidir. Ümmü Seleme validemiz Hz. Peygamber’e saçının örgülü olduğunu, cünüplükten yıkanırken çözüp çözmeyeceğini sormuş. Hz. Peygamber çözmesine gerek olmadığını söylemiş, başına üç avuç su dökmesini ve sonra bedenine su akıtmasını yeterli görmüş. Hadis Müslim’de (Hayz, 330) ve Ebû Dâvûd’da (Taharet, 251) geçiyor. Müslim’deki farklı bir rivayette soru hayız için de sorulmuş.
Saç zaten çözülmüşse tamamının yıkanması farzdır.
Erkeklerde durum farklı. Hanefi mezhebine göre erkeğin uzun ve örülü saçını çözmesi gerekir, çünkü saçını kısaltma imkanı vardır. Şafii mezhebinde ise erkek de kadın gibi değerlendirilir. Yani burada mezhebe göre fark var.
Kesin hüküm için
Burada yazanlar genel bilgidir ve fetva yerine geçmez. Kendi durumunuzda tereddüt ediyorsanız Alo 190 Diyanet Dini Hizmetler Hattı’nı arayabilir ya da bulunduğunuz yerin müftülüğüne danışabilirsiniz.
Kaynaklar
- Kitap: 2 Cihanda Saadet, s. 429-431 [Mehmet Kasadar]
- Diyanet Fetva Kurulu: saç boyası, kına ve jölenin abdest ve gusle etkisi; diş dolgusu ve kaplama
- TDV İslâm Ansiklopedisi: Arfece b. Es’ad maddesi
- Müslim, Hayz, 330; Ebû Dâvûd, Taharet, 251
Yayın notları (yayınlarken silin)
Kategori: Fıkıh ve İlmihal > Taharet > Gusül Etiketler: gusül, boy abdesti, saç boyası ve gusül, diş dolgusu gusül, âdet ve gusül, ihtilam, Hanefi fıkhı Adres: gusul-ile-ilgili-sik-sorulan-sorular Arama motoru açıklaması: .
Views 1